امراض منسر و مخلب : منسر را به فارسى منقار و مخلب را چنگال گويند . از جمله امراض آن يكى تقشر است : كه عبارت از ريزه شدن و پوست انداختن باشد و علاج بىعديل تضميد اين دو است : نشارهء شاخ بز و ترب را در روغن بيدانجير جوشانيده ، استعمال نمايند . سطبرى منقار و ناخن : را كه از صدمه و اسباب خارجى به هم رسيده باشد ، تضميد به آب مورد و لادن نمايند . و آنچه به سبب انصباب مواد باشد ، با روغن بادام و تخم كبوتر و مغز پسته تطليه نمايند . التوا : كه كجى و پيچيدگى است تضميد به سركه و شبّ كنند . تطبيق : كه به هم آمدن و باز نشدن مخلب و منسر است ، مداومت به تضميد روغن كنجد و روغن تازه و سعوط نيز از آن نمايند و طعمه به زردهء تخم مرغ خام بايد كرد . ثآليل را : كه به تركى زگيل گويند و آن ، در چنگال و انگشتان حادث مىشود ، به اين دوا مكرر تطليه نمايند كه از مجربات است : اشق و مقل ازرق ، از هر يك دو جزء ، نيم كوب كرده ، يك شبانه روز در سركهء كبر خيسانيده ، پس در هاون حل كنند ، و گل خطمى ، دو جزء ؛ تخم مرو ، تخم كتان ، بنفشهء و بابونه ، از هر يك ، يك جزء اضافه نموده و استعمال نمايند . علاج ريش كردن چنگال را به منقار : به خون آوردن موضع بن ناخن بايد كرد . و تضميد به دارچينى و امثال آن بايد نمود . اورام حارّهء تازه را : تضميد به گل ارمنى و صندل سرخ و كافور و زعفران با سركه كنند و بارده و مزمنه را تطليه به مرهم داخليون و دبق و مويزج با عسل و ساير محللات نمايند . امراض دهان و زبان و حنجره و آلات تنفس علاج خشونت دهان : كه مانع خوردن اطعمه گردد : به دانه يا حلبه را در گلاب خيسانيده ، تسقيه به آن كنند و گنجشك طعمه دهند . و پاشيدن گشنيز و نشاسته ، بسيار مفيد است . تشنج اعصاب حنجره را : كه مانع فرو بردن طعمه مىشود ، تسقيه به آب طبيخ انجير و مويز و تضميد به روغن گردكان كنند .